معرفی اثر نقش‌برجسته‌ی «مهر چغامیش»

سازنده: مهدی رسول پور
مکان نصب: دانشکده موسیقی دانشگاه هنر ایران .

باز آفرینی «مهر چغامیش»  یکی از کهن‌ترین نمادهای تمدن‌های نخستین ایران‌زمین و نخستین سند گروه نوازی جهان، با هدف بازنمایی پیوند میان میراث تاریخی، هنرهای تجسمی و موسیقی معاصر، طراحی و اجرا گردیده است. این اثر به‌عنوان یادمانی ماندگار در فضای دانشکده موسیقی نصب شده است و بیانگر رویکردی میان‌رشته‌ای به هنر، تاریخ و هویت فرهنگی ایران می‌باشد.

این اثر در مراسمی با حضور استاد حسین علیزاده – چهره‌ی برجسته‌ی موسیقی ایرانی – رونمایی شد. در این رویداد، دکتر بابک خضرایی رئیس دانشکده موسیقی به تحلیل ریشه‌های تاریخی و مفهومی این نماد پرداختند. همچنین، دکتر تفضلی روند آهنگ‌سازی قطعه‌ای موسیقایی برگرفته از فضای مفهومی این اثر را تشریح نمودند؛ قطعه‌ای که در ادامه اجرا گردید.

هدف از این پروژه، ایجاد بستری برای تعامل بین رشته‌ای، تقویت پیوند میان هنرهای سنتی و معاصر، و ارائه‌ی الگویی برای بهره‌گیری از نمادهای فرهنگی در آموزش هنر در فضای دانشگاهی است.


آوای چغامیش: اجرای آوای کهن در خوانشی امروزی در خضور استاد حسین علیزاده

 ساخت قطعه‌ی «مهر چغامیش» با الهام از مهری باستانی از منطقه‌ی چغامیش، تلاشی‌ست برای بازخوانی کهن‌الگوهای تمدن‌های نخستین میان‌رودان، در قالبی موسیقایی و معاصر.

این اثر توسط آقای محمدرضا تفضلی، استاد آهنگسازی دانشگاه هنر، ساخته شده است که بر پایه‌ی مطالعه‌ی نمادها، سازها و ساختارهای صوتی منقوش بر این مهر، شکل گرفته و در حضور استاد حسین علیزاده و دانشجویان دانشکده اجرا گردید. 
در این قطعه، هر ساز نه تنها ابزاری برای تولید صدا، بلکه راوی و شخصیت مستقلی‌ست که با وجود محدودیت‌های فیزیکی‌اش، توانایی بیان‌گری ویژه‌ای دارد. سازها با استفاده از زبان اصوات و بافت صوتی خود، مرز میان گذشته و اکنون را در هم می‌ریزند و بستری برای گفتگو میان حافظه‌ی تاریخی و درک معاصر فراهم می‌آورند.
فرم موسیقی «مهر چغامیش» مبتنی بر تکرارهای آیینی، مدگردی‌های هدفمند، و لحنی روایت‌گونه است؛ ویژگی‌هایی که یادآور ساختار موسیقی‌های آئینی شرق باستان‌اند. با این‌حال، اثر از نظر برخورد با سکوت، فضا، و بافت صوتی، نگاهی کاملاً معاصر دارد و کوشیده است جهانی تازه از صدا را خلق کند که نه صرفاً بازسازی تاریخ، بلکه بازشنوی حافظه‌ی صوتی زمین باشد.
قطعه مهر چغامیش، مکاشفه‌ای‌ست در لایه‌های پنهان صدا و اسطوره؛ روایتی بی‌کلام از مِهر، زمان، و رازهای فراموش‌شده.
در دل فلات ایران و میان‌رودان، هزاران سال پیش از آن‌که خط بر لوح‌های گِلی حک شود، انسان نخستین رازهای جهان را با صدا بیان می‌کرد؛ صداهایی که گاه نیای آواز بودند، گاه زمزمه‌های آیینی، و گاه ضرب‌آهنگ‌هایی برای هم‌سُرایی با طبیعت. تمدن‌هایی چون سومر، ایلام و اکد، با موسیقی نه تنها اسطوره‌های خود را روایت می‌کردند، بلکه نظمی کیهانی را در قالب نغمه به هستی می‌بخشیدند.
نقوش برجای‌مانده از این دوران، از جمله تصاویر چنگ، سازهای بادی و کوبه‌ای، و شیوه‌های آواخوانی که بازتاب آن‌ها هنوز در بخش‌هایی از شرق ایران دیده و تا غرب این پهنه ی فرهنگی چون هوره شنیده میشود،  گواهی‌ست بر حضور گسترده و عمیق موسیقی در زندگی مردمان آن .

  مهدی رسول پور 
آهنگساز.استاد محمدرضا تفضلی
نوازندگان . چنگ دیبا والی  
آواز .سعید رحیمی پور 
نفیر.آرین خدایار 
طبلا. پرنیا طباطبایی 
به رهبری رسا عبادی نیا 
 و آهنگسازی محمدرضا تفضلی
سازنده سازهای سفالی سعید سالکی 
۱۴۰۴/۳/۳
 
 
 
 

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.